O zaman egzersiz seanslarını minik parçalara da bölebiliriz.
Danışanlarımdan en sık duyduğum cümlelerden biri:
“Egzersize vaktim yok.”
Çoğu zaman aslında kastedilen şu:
Elimde tek parça, kesintisiz uzun bir zaman dilimi yok.
O halde şu soruyu sormaya değer: Egzersizin işe yaraması için tek seferde yapılması şart mı?
Biri günlük egzersizin sağlığa etkilerine dair kapsamlı bir derleme, diğeri kuvvet egzersizleri üzerine yepyeni bir çalışma olan iki araştırma, cevabın “hayır” olabileceğini gösteriyor.
Gelin hep birlikte bilimin bize ne dediğine bakalım.
Egzersizi minik parçalara bölmekle ilgili 19 çalışma bize ne diyor?
2019 yılında Sports Medicine dergisinde yayımlanan bir derleme, toplam 1.080 yetişkinin katıldığı 19 çalışmayı bir araya getirdi. Her çalışma aynı egzersizi iki farklı şekilde karşılaştırdı:
Toplam egzersiz miktarı eşitlendiğinde, iki yaklaşım da aşağıdaki alanlarda benzer iyileşmeler sağladı:
Toplam 5 çalışmada minik seanslara bölünmüş parçalı egzersiz yaklaşımının vücut ağırlığında yaklaşık 0,9 kg daha fazla kayıp, 2 çalışmada da LDL kolesterol açısından biraz daha iyi bir düzelme sağlayabileceğine dair zayıf kanıtlar bulundu. Bu her ne kadar heyecan verici olsa da, kanıtlar henüz çok sınırlı ve daha fazla araştırma yapmak gerekiyor.
Ancak bilimin vardığı basit bir sonuç var diyebiliriz: Yetişkinler, egzersizi tek seferde blok halinde yapsalar da zamansızlıktan dolayı gün içine kısa bloklar şeklinde yaysalar da büyük bir olasılıkla benzer sağlık faydaları elde ediyorlar.
Benim danışanlarıma her zaman söylediğim gibi: İster tek blok ister minik parçalar halinde olsun, BİRAZ HAREKET HİÇ HAREKET ETMEMEKTEN İYİDİR!
Peki aynı şey rezistans (kuvvet) egzersizleri için de geçerli mi?
İlk bölümde paylaştığım araştırmalar çoğunlukla kalp ve metabolik sağlıkla ilgili. Kas ve kuvvet ise farklı bir konu. Birçoğumuz kuvvet kazanmak için gerçek bir spor salonu ve orada yapılan uzun bir seans gerektiğini düşünürüz. Journal of Exercise Science & Fitness dergisinde 2026’da yayımlanan yeni bir randomize kontrollü çalışma tam olarak bu soruyu inceledi.
Araştırmada en az altı aylık rezistans (kuvvet) antrenmanı deneyimi olan, 18–25 yaş arası 45 genç erkek yer aldı. Sekiz hafta boyunca, haftada üç gün, kaldıkları yurdun zemin katındaki bir antrenman laboratuvarında Smith* makinesinde squat çalıştılar.
Katılımcılar çok ağır yüklerle çalışmadı. Her kişinin önce tek seferde kaldırabildiği en ağır yük (maksimum kuvveti) ölçüldü. Antrenmanlar bu yükün %40’ıyla başladı ve sekiz hafta boyunca yavaş yavaş artırılarak %55’ine çıkarıldı. Örneğin tek seferde 80 kg kaldırabilen biri, yaklaşık 32 kg ile başlayıp 44 kg’a kadar çıktı. Örnekteki 80 kg rastgele seçilmedi: çalışmadaki katılımcıların başlangıçtaki ortalama maksimum squat ağırlığı yaklaşık 80 kg’dı.
AI generated
Katılımcılar üç gruba ayrıldı:
Her iki antrenman grubu da tam olarak aynı toplam squat sayısını yaptı: antrenman günü başına 60 squat.
* Smith makinesi: Yukarıdaki görselde olduğu gibi barın iki yanındaki dikey raylar üzerinde hareket ettiği bir ağırlık makinesi. Bar sabit bir hatta inip kalktığı için dengeyi korumak daha kolaydır.
Sonuçlar
Her iki antrenman grubu da anlamlı derecede güçlendi. Başlangıç değerlerine göre düzeltilmiş ortalama kazanımlar şöyleydi:
| Ölçüm | Geleneksel | Parçalı |
| Maksimum kuvvet (1-TM squat) | +41 kg | +33 kg |
| İzometrik squat kuvveti | +48 kgf | +40 kgf |
| Kassal dayanıklılık (maksimumun %40’ında tekrar sayısı) | +10 tekrar | +6 tekrar |
Burada iki ayrıntı önemli:
Sürpriz sonuç – KEYİF
Parçalı gruptaki katılımcılar, Fiziksel Aktivite Keyif Ölçeği’nde (PACES) daha yüksek keyif bildirdi. Bu gerçekten de çok önemli, çünkü keyif almak, insanların egzersize devam etmesini etkileyen önemli etkenlerden biri. Yani egzersizi bölmenin faydası yalnızca fiziksel değil, motivasyonel ve psikolojik de olabilir.
Sonuçları doğru yere koyalım Bu çalışma, antrenmanlı genç erkeklerle yapılmış, küçük ve kısa süreli bir çalışmaydı. Tek bir egzersiz, orta düzey yüklerle uygulandı ve tüm seanslar katılımcıların kaldığı yurttaki bir laboratuvarda, gözetim altında yapıldı. Keyif de yalnızca bir kez, son antrenmandan sonra ölçüldü. Aynı sonuçların kadınlarda, ileri yaştaki yetişkinlerde, yeni başlayanlarda, metabolik sorunları olan kişilerde ya da tüm vücudu kapsayan bir programda geçerli olup olmadığını henüz bilmiyoruz.
Bu sonuçlar, daha uzun süreli tek parça egzersizlerden vazgeçmemiz gerektiği anlamına gelmiyor. Uzun antrenmanlar kesinlikle işe yarıyor ve birçok kişi için hâlâ en iyi seçenek.
Burada vermek istediğim asıl mesaj, esneklik. İki yaklaşım kontrollü koşullarda benzer şekilde işe yarayabilir; ancak gerçekten sürdürebildiğiniz yöntem, sizin için en iyi sonucu verecek olandır. Buna etkinlik (ideal koşullarda işe yarıyor mu?) ile uygulanabilirlik (gerçek bir hayata sığıyor mu?) arasındaki fark diyebiliriz.
Egzersizi bölmek bazı durumlarda daha kolaydır.
Nasıl deneyebilirsiniz?
Örneğin kahvaltıdan ve akşam yemeğinden sonra iki kez 15 dakika, ya da üç ana öğünden sonra üç kez 10 dakika yürüyün. Yemek sonrası yürüyüş, vücudunuzun o öğündeki glukozu kullanmasına da yardımcı olur.
Antrenmanı ikiye bölebilirsiniz: sabah 20 dakika, akşam 20 dakika. Daha da kısa tutmak isterseniz setleri gün içine yayın. Örneğin 3 set squat yapacaksanız, sabah 1 set, öğlen 1 set, akşam 1 set yapın. Çalışmadaki katılımcılar da tam olarak böyle çalıştı ve her seferinde yaklaşık 1 dakika yetti.
Tıpkı yiyecek atıştırmalıkları gibi egzersiz atıştırmalıkları 😊 Çaydanlık kaynarken, toplantılar arasında ya da akşam yemeğinden önce bir set squat, şınav veya lunge.
Bana soracak olursanız zaten tek ihtiyacınız olan atıştırmalıklar egzersiz atıştırmalıkları 😊
SPOREL son söz:
En iyi egzersiz programı, hayatınıza uyan ve düzenli hareket etmenizi sağlayan programdır.
Ve bazen bu, fırsat buldukça egzersizi minik parçalar halinde azar azar yapmak anlamına da gelir.
Referanslar
Murphy MH, Lahart I, Carlin A, Murtagh E. The effects of continuous compared to accumulated exercise on health: a meta-analytic review. Sports Medicine. 2019;49:1585–1607. https://doi.org/10.1007/s40279-019-01145-2
Zhai R, Yang K, Dai H, et al. Fragmented versus traditional resistance training: a randomized controlled trial on muscular strength, endurance, and enjoyment in recreationally trained young adults. Journal of Exercise Science & Fitness. 2026;24:200521. https://doi.org/10.1016/j.jesf.2026.200521
Yorum yazabilmek için oturum açmalısınız.